Teofila z Działyńskich Potulicka

Właścicielka zamku, dworska rezydentka
28.12.1715 26.11.1790 Kórnik

Biografia

Teofila z Działyńskich Potulicka (ur. 28 grudnia 1715 w Kórniku, zm. 26 listopada 1790 w Kórniku) była ważną postacią lokalnej historii Kórnika. Była córką Zygmunta Działyńskiego, właściciela Kórnika, i Teresy z Tarłów. Po śmierci ojca w wieku 7 lat i matki w wieku 11 lat została sierotą.

W wieku 17 lat poślubiła Stefanów Macieja Szołdrskiego, starostę życzyckiego, syna właściciela Czempin. Ich małżeństwo trwało do 1737 roku, kiedy to zmarł jej mąż. Z trójki dzieci przeżyła tylko syna Feliksa, urodzonego 24 sierpnia 1736, przyszłego założyciela Nowego Tomyśla.

Drugi raz Teofila wyszła za mąż w 1743 roku za Aleksandra Potulickiego, starostę Borzechowa. Mąż był od niej 8 lat młodszy i posiadał mniejsze majątki, co mogło przyczyczynić się do rozwodu w 1754 roku. Od tego czasu żyła samotnie, koncentrując się na rozwoju swoich dobr w Kórniku i Runowie Krajeńskim.

Teofila dążyła do rozwoju gospodarczego Kórnika, przyciągając protestanckich kolonistów oraz popierając Żydów. W Bninie zbudowała zbór ewangelicki i ratusz, a w Kórniku przebudowała kościół parafialny. Wprowadziła zamianę pańszczyźny na dzierżawne, budowała jezioro, drogi, wiatraki i młyny. Dzięki temu Kórnik stał się większym i znaczniejszym niż sąsiednie Śrem i Środa Wlkp.

Teofila była także aktywną osobistosç kultury. Utrzymywała kontakt z Biblioteką Królewską w Berlinie, prenumerowała 'Journal Encyclopedique' i interesowala się nowoczesnymi prądami w architekturze i sztuce. Przeprowadziła gruntowną przebudowa Zamku w Kórniku, przeksztatajac go z obronnej warowni w pałacowatą rezydencję w stylu 'entre cour et jardin'.

Teofila zmarła 26 listopada 1790 roku i została pochowana w kościele Wszystkich Świętych w Kórniku. Dożywotnio wywoływała plotki o niemoralnych stosunkach, a po smierci rozwinęła sie legenda o jej portrecie w białej sukni - 'Biała Dama'. Według opowieści, krótko przed północą schodzi z portretu i wsiada na czarnym koniu na przejażdżke po parku, by pokutowac za rozbiórkę zamku myśliwskiego Górków.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Przeprowadziła gruntowną przebudowe Zamku w Kórniku, zmieniajac go z warowni obronnej w pałacowatą rezydencję
Zainicjowana transformacja Kórnika w gloẇe gospodarcza̋ w regionie, przyciągajac kolonistow protestanckich i wspierajac Żydow
Budowa zbioru ewangelickiego i ratusza w Bninie oraz przebudowa kościoła parafialnego w Kórniku
Wprowadzenie reformy pańszczyźny na dzierżawne, budowa jeziora, drog, wiatrow i młynów w Kórniku

Ciekawostki

Po śmierci jej dobra przeszły w rece jej syna Feliksa Szołdrskiego, na mocy wyroku sądowego w 1801 zwrócono je jednak Działyńskim.
Legenda o 'Białej Damie' wywodzi się z portretu Teofili w białej sukni pędzla Antoine'a Pesne'a, który według legendy schodzi z obrazu przed północą.
W ogrodzie Zamku w Kórniku hodowano jedwabniki, z których produkowano jedwab, a w pobliskim Zwierzyniec trzymano tez egzotyczne zwierzęta, m.in. wielbłąda.

Udostępnij