Jan Kanty Działyński

Hrabia, działacz społeczny i polityczny, powstaniec, bibliotekarz, wydawca, redaktor
28.09.1829 30.03.1880 Kórnik

Biografia

Jan Kanty Działyński, hrabia, urodził się 28 września 1829 roku w Kórniku. Był synem Tytusa Działyńskiego, powstańca i posła, oraz Celestyny z Zamoyskich. Kształcił się w Poznańskim Gimnazjum św. Marii Magdaleny, a następnie służył w wojsku pruskim i uczęszczał na wykłady uniwersyteckie w Berlinie oraz Paryżu.

W 1857 roku poślubił Izabellę z Czartoryskich, dzięki czemu osiadł w Gołuchowie, gdzie zaczął kolekcjonować obrazy i zabytki sztuki. Po śmierci ojca w 1861 roku objął Kórnik wraz z zamkiem, biblioteką i arboretum, kontynuując wizję ojca dotyczącą szkoły rolniczej.

W sejmie pruskim pełnił funkcję sekretarza Koła Polskiego. Przed powstaniem styczniowym odpłynął do Bliskiego Wschodu, po czym powrócił do Poznania i powołał Komitet Działyńskiego organizujący pomoc dla powstańców. Po klęsce pod Ignacewem w 1863 roku, przed aresztowaniem, przyłączył się do walk zbrojnych i schronił się we Francji.

Na emigracji pracował nad konstrukcją karabinu wielostrzałowego. W 1864 roku w procesie berlińskim otrzymał wyrok śmierci i konfiskaty majątku. Po amnestii w 1869 roku powrócił do Wielkopolski, zaangażowany w działalność kulturalną i naukową. Był jednym z założycieli Banku Włościańskiego w Poznańcu, fundował stypendia dla studentów i kierował Stowarzyszeniem Pomocy Naukowej na emigracji.

Działał jako prezes Towarzystwa Nauk Ścisłych w Paryżu oraz Towarzystwa Literacko-Historyczego. Zaangażowany był także w rozwój Biblioteki Kórnickiej, zatrudniając bibliotekarzy takich jak Zygmunt Celichowski i Wojciech Kętrzyński. Zmarł 30 marca 1880 roku w Kórniku, pozostawiając majątek siostrze nowej, Władysławie Zamoyskiej. Jego szczątki spoczywają w rodowej krypcie w kościele kórnickim.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Objęcie Kórnika oraz zamku, biblioteki i arboretum po śmierci ojca w 1861 roku
Powstanie Komitetu Działyńskiego w 1863 roku na rzecz organizacji pomocy dla powstańców styczniowych
Założenie Banku Włoścańskiego w Poznaniu w 1872 roku
Praca nad rozwojem Biblioteki Kórnickiej i zatrudnianie znanych bibliotekarzy
Pełnienie funkcji prezesa Towarzystwa Nauk Ścisłych w Paryżu

Ciekawostki

Kolekcjonował antyczne wazy i obrazy sztuki w Gołuchowie razem z żoną Izabellą
Przed powstaniem styczniowym odpłynął do Bliskiego Wschodu, by po powrócie wyjść w przewodzenie komitetowi pomocowemu
Został uznany za ostatniego z rodu Działyńskich

Udostępnij